LGS Koçluğu: Okulda Hazırlık Süreci Nasıl Yürütülür?

Okulda LGS koçluğu, sekizinci sınıf öğrencisinin bir yıllık hazırlığını dönemlere bölen, her hafta ödev ve konu takibiyle ilerleyen ve deneme sınavlarından sonra yapılan görüşmelerle yön bulan bir süreçtir. Koçun işi soru çözdürmek değil; öğrencinin hangi konuyu, hangi kaynakla, ne kadar çalışacağını haftalık olarak planlamak ve bu planın tutup tutmadığını izlemektir.

Sekizinci sınıf, öğrencinin hem okul derslerini hem de bir merkezi sınava hazırlığı aynı anda taşıdığı ilk yıldır. Bu yüzden LGS koçluğu iki şeyi birlikte gözetir: öğrencinin okul derslerinden kopmaması ve sınav hazırlığının yıl boyunca dengeli bir tempoyla ilerlemesi. Sınavın tarihi, kapsamı ve uygulama biçimi her yıl resmî kaynaklarda duyurulur; güncel bilgi için bu duyurulara bakılmalıdır. Bu yazı sınavın kendisini değil, okul içinde hazırlık sürecinin koçlukla nasıl yürütüleceğini anlatıyor.

Sekizinci sınıf yılını dönemlere bölmek

Bir yıllık hazırlığı tek bir tempoyla yürütmek, öğrenciyi ya baştan yorar ya da sona doğru sıkıştırır. Yılı dönemlere bölmek, her dönemin kendi odağını ve kendi yükünü belirlemeyi sağlar. Aşağıdaki tablo okulların çoğuna uyarlanabilecek bir çerçeve sunar.

Bu çerçevenin en önemli özelliği, ilk iki ayın bilerek hafif tutulmasıdır. Yılın başında öğrenciye yoğun bir program vermek cazip görünür, ama düzen oturmadan verilen yük ilk haftalarda yarım kalır ve öğrenci yıla başarısızlık duygusuyla başlar. Görüşme sıklığının nasıl belirleneceğini koçluk görüşmesi sıklığı yazısında ayrıntılı anlattık.

Okul programıyla uyum

LGS koçluğunun temeli okul programıdır. Öğrenci gün boyu okulda derslerdedir; koçluk planı bu derslerin üzerine kurulur, onların yerine değil. Okulda pazartesi işlenen bir matematik konusunun aynı hafta ödevle pekiştirilmesi, konuyu hem okul yazılısı hem de sınav için kalıcı hâle getirir.

Apakademia'nın koçluk modülünde bu uyumu kurmayı kolaylaştıran birkaç özellik vardır. Okulda o derste işlenen konu, yani öğretmenin yoklamada yazdığı konu, koça ödev önerisi olarak gelir. Verilen ödev konuları etüt kartına dönüşür ve koç bu kartları öğrencinin haftalık programında boş bir saate sürükler; okul dersleri bir renkte, etütler dersin kendi renginde görünür. Görüşmeler planlanırken de öğrencinin dersi olan saatler kapalı görünür. Böylece koçluk, okul gününün üzerine eklenen düzenli bir katman olur.

Okul ödevleri ve yazılılar da hesaba katılmalıdır. Yazılı haftasında koçluk ödevini azaltmak ya da yazılı konusuna yönlendirmek, öğrencinin iki farklı yükü aynı anda taşımasını önler.

Deneme sonrası görüşme: koçun işi

Deneme sınavları LGS hazırlığının düzenli bir parçasıdır, ama denemenin değeri sonucundan çok sonrasında yapılan konuşmadadır. Bir deneme, öğrenciye ve koça "şu an neredeyim?" sorusunun kısmi bir cevabını verir; bu cevaptan bir sonraki haftanın planı çıkarılmadıkça deneme yalnız bir rakam olarak kalır. Deneme takviminin okulda nasıl kurulduğunu deneme sınavı takvimi yazısında anlattık.

Apakademia'nın koçluk modülü deneme sonuçlarını işlemez ya da yorumlamaz. Deneme sonrası değerlendirme, koçun öğrencinin elindeki sonuç belgesine onunla birlikte baktığı bir görüşmedir. Bu görüşmede şu sorular yol gösterir:

1. Hangi derste sonuç öğrencinin kendi beklentisinin altında kaldı?
2. Yanlışlar hangi türden: konu eksiği mi, dikkat hatası mı, süre yetmemesi mi?
3. Boş bırakılan sorular hangi konulardan geldi?
4. Bir önceki denemeye göre ne değişti ve bu değişikliğin nedeni ne olabilir?
5. Bu hafta neyi farklı yapacağız?

İkinci soru özellikle önemlidir, çünkü her yanlış türü farklı bir ödevi gerektirir:

Koç bu görüşmenin sonucunu haftalık değerlendirmeye ya da koçun notuna yazar: "Fende basınç konusundan üç yanlış; konu eksiği. Bu hafta konu özeti ve iki test verildi." Bu not, bir sonraki denemeden sonra yapılacak görüşmenin de başlangıç noktası olur.

Konu ve kitap takibi

Sekizinci sınıfta öğrencinin elinde genellikle birden fazla kaynak bulunur: okulun verdiği kitaplar, soru bankaları, deneme kitapçıkları. LGS koçluğunda kaynakların sayısından çok, hangisinin hangi konuda ve ne kadar kullanıldığının bilinmesi önemlidir.

Koçluk modülünde öğrencinin seviyesi sınıfından otomatik gelir ve sekizinci sınıf seviyesine uygun kitaplar önde listelenir. Öğrenciye atanan kitabın sayfa ya da test ilerlemesi yüzde olarak izlenir; aynı kitap aynı öğrenciye iki kez atanmaz. Ödev ders, kitap, ünite ve konu seçilerek verildiği için, dönem sonunda hangi kitabın hangi ünitelerinin bittiği de görünür. Kitap ve soru bankası takibinin ayrıntılarını soru bankası takibi yazısında anlattık.

Koç kontrol sırasında konuların anlaşılıp anlaşılmadığını da işaretler. Anlamadı olarak işaretlenen konu açık kalır ve yeniden ödevlenebilir. Deneme sonrası görüşmede konu eksiği olarak çıkan konular ile kontrolde anlaşılmadı işaretlenen konular çoğu zaman örtüşür; bu örtüşme, öğrencinin tekrar listesinin omurgasını oluşturur. Anlaşılmayan konuların izlenmesini eksik konu takibi yazısında ayrıca ele aldık.

Dersler arasında denge

Sınav hazırlığında öğrencilerin çoğu güçlü olduğu derse yönelir. Sevdiği dersten soru çözmek daha keyiflidir ve çabuk sonuç verir; zorlandığı ders ise ertelenir. Haftalık ödev paketi bu eğilimi dengelemenin en etkili aracıdır. Her hafta sınav kapsamındaki derslerin her birinden bir iş bulunması, hiçbir dersin haftalarca unutulmamasını sağlar.

Örneğin şubat ayında bir öğrencinin haftası şöyle kurulabilir: matematik ve fen için haftada üçer konu testi, Türkçe için iki paragraf testi ve bir okuma, sosyal içerikli dersler ve yabancı dil için birer kısa konu tekrarı, hafta sonu ise bir deneme ve yanlışlarının incelenmesi. Bu dağılım öğrenciden öğrenciye değişir; önemli olan, zayıf dersin haftalık pakette görünür bir yerinin olmasıdır.

Sınav öncesi son haftalar

Sınava son dört beş hafta kala koçluğun yönü değişir. Bu dönemde yeni konu verilmez; eksik kalmış önemli bir konu varsa tekrar döneminin başında kapatılır. Ödev paketleri küçülür ve ağırlık tekrara, yanlışların yeniden çözümüne ve kısa denemelere kayar.

• Yükü artırmayın. Son haftalarda ödev miktarını artırmak, öğrencinin kaygısını ve yorgunluğunu artırır.
• Düzeni koruyun. Uyku, beslenme ve dinlenme saatleri, son haftalarda en az ödev kadar önemlidir.
• Görüşmeleri kısaltın. Bu dönemde görüşmeler daha kısa ve sakin olmalıdır; amaç yeni plan yapmak değil, öğrencinin dengesini korumaktır.
• Son haftayı hafif tutun. Sınav haftası yeni bir şey öğrenme haftası değildir.

Rehber ile branş öğretmenleri arasında iş birliği

Sekizinci sınıfta koçun en önemli ortakları branş öğretmenleridir. Koç öğrencinin hangi konularda takıldığını haftalık kontrollerden ve deneme sonrası görüşmelerden bilir; branş öğretmeni ise o konunun nasıl yeniden anlatılacağını bilir. Bu iki bilginin buluşması, eksiklerin kapanma hızını belirler.

Pratik bir düzen, ayda bir kez sekizinci sınıf branş öğretmenleriyle kısa bir değerlendirme yapmaktır. Koç, öğrencilerinde en sık anlaşılmadı işaretlenen konuları getirir; öğretmenler bu konuları sınıf içinde ya da etüt saatlerinde yeniden ele alır. Tek tek öğrenciler için ise kısa notlar yeterlidir: öğrencinin adı, konu ve nerede takıldığı. Bu iş birliği, koçun konu anlatmaya çalışmasının ve öğretmenin hangi öğrencinin nerede zorlandığını bilmemesinin önüne geçer.

Veliyle LGS dönemi

Sekizinci sınıfta velinin kaygısı genellikle öğrencininkinden yüksektir. Bu kaygı, öğrenciye fazladan ödev, kurs ya da baskı olarak yansıyabilir. Koçun bu dönemde veliyle yapacağı en değerli konuşma, planın neden böyle kurulduğunu anlatmaktır: neden ilk aylar hafif, neden son haftalarda yük azalıyor, neden okul dersleri ihmal edilmiyor. Haftalık ödev belgesi, velinin her hafta çocuğunun ne yaptığını görmesini sağlar ve "yeterince çalışıyor mu?" sorusunu somut bir zemine taşır.

LGS koçluğunda sık yapılan hatalar

• Bütün yılı aynı tempoda yürütmek. Dönemlere bölünmeyen bir yıl, ya başta öğrenciyi yorar ya da sonda sıkıştırır.
• Deneme sonrası görüşmeyi atlamak. Görüşmesiz deneme yalnız bir rakamdır.
• Güçlü derse kaçmaya izin vermek. Zayıf ders haftalık pakette yer almazsa açık büyür.
• Okul derslerini ikinci plana atmak. Okul programı hazırlığın temelidir.
• Son haftalarda yük eklemek. Bu dönem tekrar ve denge dönemidir.

Özet

Okulda LGS koçluğu, sekizinci sınıf yılını dönemlere bölen, okul programının üzerine kurulan ve her hafta ödev, kontrol ve konu takibiyle ilerleyen bir süreçtir. Deneme sonrası görüşmeler, sonuç belgesinin öğrenciyle birlikte okunduğu ve sonucun koçun notuna yazıldığı görüşmelerdir; bu notlar sonraki haftaların ödevine yön verir. Son haftalarda ise yük azalır ve tekrar öne çıkar. Bu sürecin okul içinde nasıl yürütüldüğünü öğrenci koçluk programı sayfamızda inceleyebilirsiniz.