Okul Ders Programına Göre Etüt Planı Nasıl Yapılır?

Etüt planı, öğrenciye o hafta verilen ödev konularının okul ders programındaki boş saatlere tek tek yerleştirilmesiyle yapılır. Her etüt belirli bir konuyu, belirli bir günü ve saati gösterir: "Çarşamba 17.00-17.40, Üslü sayılar, 25 soru" gibi. Ödev listesi öğrencinin ne çalışacağını söyler; etüt planı ise bunu ne zaman çalışacağını söyler. İkisi birleşmeden yürütülen koçlukta öğrenci listeyi alır ama hangi akşama ne düştüğünü kendisi kestirmek zorunda kalır.

Bu yazıda okul programını temel alarak bir etüt planının nasıl kurulduğunu, hangi konunun hangi saate daha uygun düştüğünü ve planın öğrenciye nasıl ulaştığını anlatıyoruz. Haftalık çalışma düzeninin genel çerçevesini, yani boş zamanın nasıl sayıldığını ve blok sürelerinin nasıl belirlendiğini haftalık çalışma programı yazısında ele aldık; burada odak, verilen ödevin takvime dönüşmesi.

Etüt planı ile ödev listesi arasındaki fark

Bir koç öğrencisine haftalık beş konu ödev verdiğinde iki farklı belge ortaya çıkabilir. Birincisi düz bir listedir: Matematik - Üslü sayılar, Fizik - Hareket, Kimya - Mol kavramı, Edebiyat - Şiir bilgisi, Biyoloji - Hücre. İkincisi bu beş konunun haftaya dağıtılmış hâlidir. Liste yapılacakları gösterir, etüt planı ise yapılış düzenini.

Listeyle çalışan öğrenci çoğu zaman en kolay konudan başlar, zor konuyu son akşama bırakır ve son akşam da yetişmez. Etüt planıyla çalışan öğrenci ise her akşam neyi çalışacağını bilir; "bugün ne yapsam" kararı ortadan kalktığı için başlaması kolaylaşır. Koç açısından da fark büyüktür: hafta ortasında "salı etüdü yapıldı mı" diye sormak, "ödevin ne kadarı bitti" diye sormaktan çok daha net bir cevap getirir.

Hangi konu hangi saate? Yerleştirme ilkeleri

Konuyu okulda işlendiği günün akşamına koyun

Öğrencinin matematik dersi pazartesi ve perşembe ise, matematik etüdü için en uygun akşamlar bu günlerdir. Konu okulda o gün anlatılmıştır, örnekler tazedir; akşam yapılan kısa etüt hem tekrar hem de pekiştirme işlevi görür. Okul programı elinizdeyken bu eşleştirme birkaç dakikada yapılır.

Yoğun güne hafif etüt yazın

Okulun sekiz saat sürdüğü, üstüne beden eğitimi ya da laboratuvar dersinin geldiği gün öğrenci yorgun eve döner. Bu akşamlara yeni konu çalışması yerine kısa tekrar, kelime çalışması ya da okuma koymak daha gerçekçidir. Okulun erken bittiği gün ise uzun ve zor etüt için ayrılabilir.

Zor konuyu ikiye bölün

Öğrencinin zorlandığı bir konu tek oturumda bitirilmeye çalışıldığında genellikle yarım kalır. Aynı konuyu iki etüde bölmek, örneğin salı günü konu tekrarı ve 15 soru, perşembe günü 25 soru, hem yükü dağıtır hem de araya giren bir gün konunun oturmasına zaman tanır.

Aynı dersi peş peşe dizmeyin

Aynı akşama iki matematik etüdü koymak, ikinci etüdün verimini düşürür. Sayısal bir etüdün ardından sözel bir etüt gelmesi, dikkatin tazelenmesine yardım eder. Bu kural esnektir; okul sınavından önceki yoğunlaştırma günlerinde bilinçli olarak bozulabilir.

Okul içindeki boş saatleri unutmayın

Bazı okullarda öğle arası uzun tutulur ya da öğrencinin seçmeli dersinin olmadığı boş saatler vardır. Okulda etüt saati uygulanıyorsa bu saatler de plana dahil edilebilir. Kısa bir kelime tekrarı ya da 10 soruluk bir bölüm, bu aralara rahatlıkla sığar.

Örnek: bir haftalık etüt planı

Aşağıdaki örnek, bir 9. sınıf öğrencisine verilen beş konunun haftaya nasıl dağıtılabileceğini gösterir. Okul hafta içi her gün 15.20'de bitiyor; çarşamba günü son ders beden eğitimi. Değerler örnek amaçlıdır.

Dikkat edilirse matematik konusu iki etüde bölünmüş, yorucu çarşamba hafif tutulmuş, cumartesi sabahı da yalnız telafiye ayrılmıştır. Perşembe günü iki etüt arka arkaya geliyor ama biri sayısal, öteki farklı bir ders ve araya mola konuyor. Öğrenci hafta içinde her şeyi yetiştirirse cumartesi boş kalır; bu da kendi başına bir ödüldür.

Bir etüdün içi nasıl kurulmalı?

Etüt planı saatleri belirler, ama saatin içinin nasıl geçeceği de en az onun kadar önemlidir. Kırk dakikalık bir etüdü baştan sona soru çözerek geçirmek, özellikle zorlanılan konularda verimi düşürür. Basit bir iç düzen, öğrencinin etüde başlamasını da bitirmesini de kolaylaştırır:

1. Hatırlama (5 dakika). Öğrenci kitabı açmadan konunun ana fikrini, formülünü ya da kuralını kendi cümleleriyle hatırlamaya çalışır. Hatırlayamadığı yer, etüdün odak noktası olur.
2. Kısa göz atma (5 dakika). Konu anlatımına ya da okuldaki defterine hızlıca bakar; yalnız hatırlayamadığı kısımları okur.
3. Soru çözümü (20-25 dakika). Ödevdeki test ya da soru grubu çözülür. Takıldığı soruda üç dakikadan fazla beklemez, işaretleyip geçer.
4. Yanlış kontrolü (5 dakika). Cevaplar kontrol edilir, yanlış ve boş sorular işaretlenir. Koçla konuşulacak sorular bu adımda belli olur.
5. İşaretleme (1 dakika). Öğrenci etüdü Tamamladım ya da Kısmen Yaptım diye işaretler. Etüdün bittiği an işaretlemek, akşamın sonunda hatırlamaya çalışmaktan daha doğru bir kayıt bırakır.

Bu düzen her derse aynen uymayabilir; edebiyatta okuma, yabancı dilde kelime tekrarı ağırlıkta olur. Ama hatırlama ile başlayıp yanlış kontrolüyle biten çerçeve, hemen her etüt için işe yarar.

Koçluk modülünde ödevden etüt kartına

Elle tutulan etüt planlarının en büyük zahmeti, ödevi bir yere, takvimi başka bir yere yazmaktır. Apakademia'nın koçluk modülünde bu iki adım birbirine bağlıdır. Koç ödevlendirme panelinde ders, kitap, ünite ve konu seçerek ödevi verdiğinde, verilen konular etüt kartına dönüşür. Koç bu kartları öğrencinin haftalık programında boş bir saate sürükleyip bırakır.

Program ekranında okul dersleri tek renkte (mavi) durur; etüt kartları ise ait oldukları dersin kendi renginde görünür. Böylece koç, hangi saatlerin okula ait olduğunu ve hangi derse ne kadar etüt ayırdığını tek bakışta görür. Matematik etütlerinin hep aynı akşama yığıldığı ya da bir dersin hiç etüt almadığı, renk dağılımından hemen anlaşılır. Ödevin kendisinin nasıl hazırlandığını koçluk ödevi nasıl verilir yazısında anlattık.

Öğrenci etüt planını nerede görür?

Etüt planı ancak öğrenciye ulaştığında işe yarar. Öğrenci kendi Koçluğum sayfasında haftalık ders programını ve koçun yerleştirdiği etüt kutularını birlikte görür; sayfa telefondan da açılır. Böylece "bu akşam ne çalışacağım" sorusunun cevabı, okul programının hemen yanında durur.

Aynı sayfada bu haftanın ödevi de listelenir. Öğrenci çalıştığı konuyu Tamamladım, Kısmen Yaptım ya da Yapmadım diye işaretler. Koç bir sonraki görüşmeden önce bu işaretleri görür; perşembe etüdünün hep "kısmen" kaldığını fark ettiğinde sorunun konuda mı yoksa günün yoğunluğunda mı olduğunu konuşur. Bu konuşma çoğu zaman etüdün başka bir güne taşınmasıyla sonuçlanır.

Etüt planı ne zaman yeniden yapılır?

Etüt planı haftalıktır; her yeni ödevle yeniden kurulur. Bunun dışında hafta ortasında da değişiklik gerekebilir:

• Okul programı değişti. Dönem başında ya da öğretmen değişikliğinde okul dersleri yer değiştirir; etütlerin "okulda işlendiği gün" eşleşmesi bozulur.
• Okulda yazılı haftası başladı. Yazılı haftasında etütler sınava girilecek derslere kaydırılır, diğerleri hafifletilir.
• Etütler üst üste yarım kalıyor. İki hafta boyunca aynı gün yarım kalan etüt, o günün yanlış seçildiğini gösterir.
• Öğrencinin yeni bir sabit işi oldu. Yeni başlayan bir kurs ya da antrenman, önceki etüt saatini kapatabilir.

Kartların sürükle-bırak ile taşınabilmesi bu değişiklikleri birkaç dakikalık bir işe indirir. Önemli olan, değişikliğin öğrenciye de yansımasıdır; kâğıda yazılmış eski plan öğrencinin çantasında kalırsa öğrenci eski düzene göre çalışmaya devam eder.

Sık yapılan hatalar

• Her etüde birden fazla konu yazmak. Bir etüt, bir konu. İki konu aynı saate sıkıştırıldığında ikisi de yarım kalır.
• Etüdü okul dersinin üstüne koymak. Okul programı görünmeden yapılan planda etüt, öğrencinin okulda olduğu saate düşebilir.
• Miktarı yazmamak. "Fizik çalış" bir etüt değildir; "Hareket, 15 soru" bir etüttür.
• Telafiye yer bırakmamak. Hafta sonunda en az bir telafi aralığı yoksa, yarım kalan etüt bir sonraki haftanın yüküne eklenir.
• Planı öğrencisiz kurmak. Hangi akşam daha dinç olduğunu öğrencinin kendisi bilir; ona sormadan yapılan plan sık sık bozulur.

Koçluk görüşmelerinin de aynı mantıkla öğrencinin ders saatlerine denk gelmeden nasıl planlandığını görüşme saatleri yazısında okuyabilirsiniz.

Sonuç

Uygulanabilir bir etüt planı, ödev listesini haftaya yayar: her konu, okulda işlendiği güne yakın, öğrencinin enerjisine uygun bir saate, belli bir miktarla yerleşir. Plan haftalık kurulur, gerektiğinde hafta ortasında taşınır ve öğrencinin her an görebileceği bir yerde durur. Okulunuzda rehber öğretmenlerin ödev, etüt ve görüşmeyi aynı ekranda nasıl yönettiğini öğrenci koçluk programı sayfasında inceleyebilirsiniz.