Koçluk Ödevi Nasıl Verilir?

Koçluk ödevi, öğrencinin kendi eksiğine ve elindeki kaynağa göre seçilmiş, konusu ve miktarı belli, bir hafta içinde yapılıp kontrol edilen çalışma görevidir. Verilirken sırasıyla ders, kitap, ünite ve konu seçilir; ardından miktar öğrencinin o haftaki gerçek boş zamanına göre ayarlanır ve ödev öğrenciye iletilir. "Bu hafta biraz matematik çalış" bir koçluk ödevi değildir; "Matematik, Fonksiyonlar konusu, soru bankasındaki 3 test" bir koçluk ödevidir.

Ödev, koçluk sürecinin haftalık iskeletidir. Görüşmede konuşulanlar ödeve dönüşmediğinde görüşme iyi niyetli bir sohbet olarak kalır; ödev ölçülemeyecek kadar belirsiz verildiğinde de bir sonraki hafta kontrol edilecek bir şey bulunmaz. Bu yazıda bir koçluk ödevinin nasıl seçildiğini, miktarının nasıl ayarlandığını, aynı konunun ne zaman yeniden verildiğini ve ödevin öğrenciye nasıl ulaştığını adım adım anlatıyoruz.

Koçluk ödevi okul ödevinden nasıl ayrılır?

Okul ödevi bütün sınıfa aynı anda verilir; amacı derste işlenen konuyu pekiştirmektir ve kaynağını öğretmen belirler. Koçluk ödevi ise kişiye özeldir. Aynı sınıftaki iki öğrenciye aynı hafta bambaşka ödevler verilebilir, çünkü biri geometride, öteki paragraf sorularında zorlanıyordur. Aradaki farkı kısaca şöyle özetleyebiliriz:

Bu fark bir çatışma değil, bir tamamlamadır. Deneyimli koç okul ödevini de hesaba katar: okulun yoğun ödev verdiği haftada koçluk ödevini hafifletir, okulun işlediği konuyu koçluk ödeviyle destekler. Öğrenci iki ayrı ödev yüküyle değil, birbirini bilen iki planla karşılaşır.

Sağlam bir koçluk ödevinin dört özelliği

• Tek bir konuya bağlıdır. "Türev" değil, "Türev - Artan ve azalan fonksiyonlar". Konu dar tutuldukça kontrol de kolaylaşır.
• Miktarı ölçülebilir. Sayfa aralığı, test sayısı ya da soru sayısı yazılır. Öğrenci "bitirdim" dediğinde neyin bittiği bellidir.
• Öğrencinin elindeki kaynaktan verilir. Öğrencinin almadığı ya da evde bulunmayan bir kitaptan ödev vermek, ilk akşamdan ödevi geçersiz kılar.
• Süresi tahmin edilebilir. Koç, ödevin yaklaşık kaç dakika süreceğini bilmeli ve bunu öğrencinin haftasıyla karşılaştırmalıdır.

Bu dört özellikten biri eksik olduğunda ödev çoğu zaman yarım kalır, ama yarım kalmanın sebebi öğrenciye yüklenir. Oysa sebep çoğu zaman ödevin kendisidir.

Ödev hangi derslerden seçilmeli?

Öğrencinin on dersi varsa, her hafta on dersten ödev vermek ne mümkündür ne de gereklidir. Haftalık ödevin dersleri üç soruya göre seçilir. Birincisi, öğrencinin hedefi açısından hangi ders belirleyicidir? Sınav yılındaki bir öğrencide bu, sınavda ağırlığı yüksek dersler olabilir; ara sınıftaki bir öğrencide ise okul notunu en çok zorlayan ders. İkincisi, öğrencinin en büyük eksiği hangi derstedir? Görüşmede konuşulan, kontrolde yanlışların toplandığı ders önceliklidir. Üçüncüsü, okul takviminde yaklaşan bir sınav var mı? Gelecek hafta kimya yazılısı varsa, kimyanın bu haftaki pakette yer alması gerekir.

Örneğin bir 11. sınıf öğrencisinde hedef açısından matematik, eksik açısından fizik, takvim açısından da gelecek haftaki tarih yazılısı öne çıkıyorsa, bu haftanın ödevi bu üç dersten kurulur. Diğer dersler okulun kendi ödevleriyle ve günlük tekrarla yürür. Bir sonraki hafta tablo değişebilir; tarih yazılısı geçince yerine kimya ya da edebiyat girer. Önceliği her hafta yeniden belirlemek, ödevin öğrencinin gerçek ihtiyacını takip etmesini sağlar.

Ödev miktarı nasıl ayarlanır?

Ödev miktarındaki en yaygın hata, öğrencinin değil koçun hevesine göre ödev vermektir. Miktarı belirlemenin pratik yolu süreden geriye doğru hesaplamaktır. Örneğin öğrencinin hafta içi akşamları ve cumartesi sabahı toplam sekiz saatlik gerçek çalışma zamanı olsun. Bunun bir kısmı okul ödevlerine ve günlük tekrara gider; koçluk ödevine kalan süre diyelim ki beş saattir.

Bir test ortalama 12-15 sorudan oluşuyor ve öğrenci bir testi kontrolüyle birlikte 25-30 dakikada bitiriyorsa, beş saat yaklaşık on testlik bir haftalık yük demektir. Bu on test üç dört derse ve beş altı konuya bölünür. İlk haftalarda bu hesabın yüzde yetmiş sekseni kadar ödev vermek, öğrencinin gerçek hızını görmeyi sağlar. Kontrol sonuçları geldikçe miktar ayarlanır:

• Öğrenci ödevlerin çoğunu tamamlıyor ve yorgunluktan söz etmiyorsa, bir sonraki hafta bir iki test eklenir.
• Ödevlerin önemli kısmı yarım kalıyorsa miktar azaltılır; aynı miktarı tekrar vermek başarısızlığı tekrarlatır.
• Bir derste sürekli yarım kalma, öteki derslerde tamamlanma varsa sorun miktar değil, o dersin ya da kitabın zorluk düzeyi olabilir.

Adım adım ödev verme: ders, kitap, ünite, konu

Apakademia'nın koçluk modülünde ödev, ödevlendirme panelinde dört seçimle hazırlanır. Sıralama, koçun düşünme sırasıyla aynıdır:

1. Ders seçilir. Örneğin Matematik.
2. Kitap seçilir. Ödevin çıkacağı kaynak belirlenir; bu, öğrencinin gerçekten elinde olan bir kitap olmalıdır.
3. Ünite seçilir. Dersin ünitelerinden hangisinin çalışılacağı seçilir.
4. Konu seçilir. Ünitedeki konulardan bu hafta hangilerinin ödev olacağı işaretlenir.

Seçilen konuların sırası değiştirilebilir; böylece öğrencinin hangi konuyla başlayacağı da belirlenmiş olur. Konuların okulun işleyiş sırasıyla nasıl eşleştirileceğini ünite ve konu bazlı ödev planlama yazısında ayrıca ele aldık. Bir kitaba bağlı olmayan bir iş, örneğin kitap okuma ya da deneme çözümü gerekiyorsa, bu serbest ödev olarak yazılabilir. Aynı kitabı kullanan birkaç öğrenciye aynı ödev tek seferde de verilebilir; bunun ayrıntısı toplu ödev yazısında.

Aynı konuyu yeni haftada yeniden vermek

Bir konunun bir kez ödev olarak verilip "bitti" sayılması, öğrenmenin nasıl işlediğiyle pek örtüşmez. Konular, aralıklarla tekrar edildiğinde kalıcı olur. Bu yüzden bir konuyu yeni haftada yeniden ödev olarak vermek bir eksiklik değil, bilinçli bir tercihtir. Koçluk modülünde daha önce verilmiş bir konu, yeni haftanın ödevine yeniden eklenebilir.

Konuyu yeniden vermek şu durumlarda özellikle işe yarar:

• Öğrenci konuyu geçen hafta "kısmen" yaptıysa ve kalan kısmı tamamlaması gerekiyorsa.
• Konu kontrol edildi ama yanlışlar belirli bir soru tipinde yoğunlaşıyorsa.
• Okul sınavı yaklaşıyor ve üç dört hafta önce çalışılan konunun tazelenmesi gerekiyorsa.
• Konu, sonraki ünitenin temelini oluşturuyorsa; örneğin oran-orantı, problemlere geçmeden önce.

Yeniden verirken miktarı değiştirmek yerinde bir alışkanlıktır. İlk verişte konu anlatımı ve iki test, ikinci verişte yalnız bir karma test, üçüncü verişte birkaç soruluk kısa bir tekrar yeterli olabilir. Böylece konu unutulmaz ama haftanın yükünü de tek başına doldurmaz.

"Ödevi Ver" ve sonrası

Ödev hazırlandıktan sonra "Ödevi Ver" düğmesine basıldığında ödev öğrenciye ulaşır ve öğrencinin telefonuna uygulama bildirimi gider. Öğrenci bildirimi açtığında kendi Koçluğum sayfasında bu haftanın ödevini konu konu görür. Ödevin konuları aynı zamanda etüt kartı olarak koçun önüne gelir; koç bunları öğrencinin haftalık programındaki boş saatlere yerleştirebilir.

Zamanlama da önemlidir. Ödevi görüşmenin hemen ardından, konuşulanlar tazeyken vermek, öğrencinin görüşmede kabul ettiği planla telefonuna düşen ödevin aynı olmasını sağlar. Görüşmeden iki gün sonra verilen ödev ise hem haftanın bir kısmını yer, hem de öğrencinin "bunu konuşmamıştık" demesine yol açabilir. Pratik bir kural olarak ödevi görüşme bitmeden ekranda birlikte gözden geçirip öğrencinin yanında vermek, sonradan çıkacak itirazların çoğunu baştan önler.

Hafta boyunca öğrenci her konuyu Tamamladım, Kısmen Yaptım ya da Yapmadım diye işaretler. Koç bir sonraki görüşmede bu beyanı kendi kontrolüyle birlikte okur. Kontrolün nasıl yapılacağını ve dörtlü işaretin ne anlama geldiğini ödev kontrolü yazısında anlattık.

Ödev verirken sık yapılan hatalar

• Görüşmeden bağımsız ödev vermek. Görüşmede konuşulan eksik ödeve yansımazsa öğrenci görüşmeyi ciddiye almamaya başlar.
• Her hafta her dersten ödev vermek. Öğrencinin bütün derslerine her hafta ödev yetiştirmek yükü şişirir; öncelikli iki üç ders seçmek daha verimlidir.
• Ödevin süresini hiç hesaplamamak. On beş test yazılan ödev kâğıt üstünde düzenli görünür, gerçek hayatta yarısı yapılmaz.
• Okul takvimini görmezden gelmek. Yazılı haftasında verilen ağır koçluk ödevi, öğrenciyi okul sınavıyla koçluk ödevi arasında seçim yapmaya zorlar.
• Kontrol edilmeyecek ödev vermek. Bir ödev verildiyse bir sonraki görüşmede mutlaka sorulmalıdır; sorulmayan ödev, sonraki ödevlerin de değerini düşürür.

Haftalık ödev döngüsü kısaca

Bir koçluk ödevinin yaşam döngüsü bir haftalıktır ve şöyle ilerler: görüşmede geçen haftanın kontrolü yapılır, eksikler konuşulur, yeni ödev seçilir ve miktarı ayarlanır, ödev öğrenciye verilir, konular etüt saatlerine yerleştirilir, öğrenci hafta boyunca işaretler, bir sonraki görüşmede döngü yeniden başlar. Bu döngü birkaç hafta düzenli işlediğinde öğrenci ne zaman neyle karşılaşacağını bilir; belirsizlik azaldıkça ödeve başlamak da kolaylaşır.

Sonuç

Bir koçluk ödevini değerli kılan şey miktarı değil, isabetidir: doğru konu, öğrencinin elindeki kaynak, haftasına sığan bir miktar ve mutlaka bir kontrol. Ders, kitap, ünite ve konu sırasıyla seçilen, gerektiğinde yeni haftada yeniden verilen ödevler, öğrencinin ilerlemesini hafta hafta görünür kılar. Okulunuzda rehber öğretmenlerin ödev, kontrol ve etüdü tek yerden nasıl yürütebileceğini öğrenci koçluk programı sayfasında görebilirsiniz.