Ünite ve Konu Bazlı Ödev Planlama

Konu bazlı ödev planlama, ödevi sayfa aralığı yerine konu üzerinden verip okulun ünite sırasını izleyerek haftadan haftaya ilerlemektir. Öğrenciye "kitabın 45-60. sayfaları" yerine "Sayılar ünitesi, Köklü ifadeler konusu, iki test" denir. Konu birim alındığında hangi konunun çalışıldığı, hangisinin eksik kaldığı ve hangisinin tekrar istediği açıkça izlenir; ödev de okulda o hafta işlenen konuyla kolayca eşleştirilir.

Bu yazıda konu bazlı ödevin sayfa bazlı ödevden farkını, ünite sırasıyla ilerlemenin üç farklı biçimini, konu sırasının ne zaman değiştirilmesi gerektiğini, okulda işlenen konunun ödeve nasıl yansıtılacağını ve bir sonraki konuya geçmenin ölçütlerini anlatıyoruz. Konuların durumunun tutulduğu tabloyu, yani konu takip çizelgesini, konu takip çizelgesi yazısında ayrıca ele aldık.

Sayfa bazlı ödev ile konu bazlı ödev arasındaki fark

Sayfa bazlı ödev kolay verilir: kitabın bir aralığı seçilir, öğrenciye söylenir. Ancak bu kolaylığın bedeli, takibin zorlaşmasıdır. Kitapların sayfa düzeni birbirinden farklıdır; aynı konu bir kitapta 20, ötekinde 40 sayfa tutar. Öğrencinin iki farklı kitaptan çalıştığı bir konuda, hangi sayfaların hangi konuya ait olduğunu hatırlamak koçun işi olur. Aşağıdaki tablo iki yaklaşımı karşılaştırır:

Konu bazlı ödev, miktarı ortadan kaldırmaz. "Köklü ifadeler, iki test" ifadesinde konu birimdir, iki test ise miktardır. Miktar, öğrencinin haftasına göre ayarlanmaya devam eder.

Ünite sırasıyla ilerlemek: okulun ritmini izlemek

Konu bazlı ödevin en büyük avantajı, okulun ritmiyle aynı dili konuşmasıdır. Okulda her hafta bir ya da birkaç konu işlenir; koçluk ödevi bu ritmi üç farklı biçimde izleyebilir.

Okulla aynı hafta: pekiştirme

Okulda pazartesi işlenen konu, o haftanın koçluk ödevinde yer alır. Öğrenci konuyu sınıfta dinlemiştir, akşam soru çözerek pekiştirir. Çoğu öğrenci için varsayılan yaklaşım budur; okulun anlattığı ile koçun verdiği ödev birbirini destekler.

Okulun bir adım gerisinde: sağlamlaştırma

Konuyu sınıfta zor anlayan öğrenciler için koçluk ödevi bir hafta geriden gelir. Okul yeni konuya geçmişken öğrenci önceki haftanın konusunu tamamlar. Bu yaklaşım, sıralı konuların birbirine bağlı olduğu derslerde, örneğin matematikte, öğrencinin eksikle ilerlemesini önler. Ancak gerideki mesafe bir haftayı aşmamalıdır; aksi hâlde öğrenci okulda sürekli bilmediği bir konunun üstüne yeni konu dinler.

Okulun bir adım önünde: ön hazırlık

Konulara hâkim, ilerlemek isteyen öğrencilerde koçluk ödevi okulun önünden gidebilir. Öğrenci gelecek hafta işlenecek konuya önceden göz atar, sınıfta konuyu ikinci kez dinlemiş olur. Bu yaklaşım dikkatli kullanılmalıdır; okulun önüne geçen öğrenci sınıfta sıkılabilir ya da konuyu yanlış öğrenip sınıfta düzeltmek zorunda kalabilir. Sınav yılındaki öğrencilerde, okulun yetişemediği konuları zamanında bitirmek için de bu yaklaşıma başvurulur.

Konu sırasını ne zaman değiştirmeli?

Ünite sırası çoğu zaman okulun sırasıdır, ama her zaman doğru sıra değildir. Konu sırasını değiştirmek şu durumlarda gerekebilir:

• Kitabın sırası okulun sırasından farklı. Kaynak kitap üniteleri farklı bir düzende veriyorsa, ödev kitabın değil okulun sırasını izlemelidir.
• Temel bir konu atlanmış. Öğrencinin önceki yıldan taşıdığı bir eksik, örneğin kesirler, yeni ünitenin önüne alınır.
• Okul sınavı yaklaşıyor. Yazılıya girecek konular, sıradaki konulardan önce tekrar edilir.
• Konu öğrenci için çok zor. Zor konuyu kısa bir süre erteleyip araya daha kolay bir konu almak, öğrencinin moralini korur; ama ertelenen konu unutulmamalıdır.

Apakademia'nın koçluk modülünde ödev verilirken seçilen konuların sırası değiştirilebilir. Böylece aynı haftada verilen üç konudan hangisiyle başlanacağı, öğrencinin ihtiyacına göre belirlenir. Ödevin ders, kitap, ünite ve konu seçimiyle nasıl hazırlandığını koçluk ödevi yazısında adım adım anlattık.

Okulda işlenen konuya göre ödev

Koçun okulun ritmini izleyebilmesi için okulda o hafta hangi konunun işlendiğini bilmesi gerekir. Bunu her öğrenciye ayrı ayrı sormak hem zaman alır hem de öğrencinin hatırladığıyla sınırlıdır. Okulda ders bazlı yoklama alınıyorsa ve öğretmen yoklamada o dersin konusunu yazıyorsa, bu bilgi koçluk için de değerli bir kaynaktır.

Koçluk modülünde öğretmenin ders yoklamasında yazdığı konu, o derste ödev önerisi olarak koçun önüne gelir. Koç öneriyi olduğu gibi kullanabilir, değiştirebilir ya da başka bir konu seçebilir; öneri bir hatırlatmadır, karar koçundur. Bu bağlantı sayesinde rehber öğretmen, öğrencinin sınıfında matematik öğretmeninin bu hafta köklü ifadelere geçtiğini ayrıca sormadan bilir. Yoklamanın ders bazlı mı günlük mü alındığının bu tür bilgileri nasıl etkilediğini ders bazlı yoklama mı, günlük yoklama mı yazısında okuyabilirsiniz.

Bir sonraki konuya ne zaman geçilir?

Konu bazlı ödev planlamanın en önemli kararı, bir konuyu ne zaman kapatıp bir sonrakine geçileceğidir. Erken geçmek eksikle ilerlemek demektir; geç geçmek ise okulun ritmini kaçırmak. Pratik ölçütler şunlardır:

1. Konu kontrol edildi. Yalnız öğrencinin beyanına dayanarak konuyu kapatmak yerine, koçun kontrolü beklenir.
2. Yanlışlar makul düzeyde. Öğrenci soruların büyük çoğunluğunu doğru çözüyor ve yanlışlar belirli bir soru tipinde toplanmıyor.
3. Öğrenci konuyu anlatabiliyor. Görüşmede konunun ana fikrini ya da kuralını kendi cümleleriyle açıklayabiliyor.
4. Okulda sıradaki konuya geçildi. Okul ilerlemişse, koçluk ödevinin de ilerlemesi gerekir; gerideki konu kısa tekrarlarla tamamlanır.

İlk üç ölçüt sağlanmadıysa konu kapatılmaz; aynı konu yeni haftada daha küçük bir miktarla yeniden verilir. Dördüncü ölçüt ise kararı zorlayabilir: okul ilerlemiş ama öğrenci konuyu tamamlamamışsa, yeni konu ile eski konunun kalan kısmı aynı pakette, eski konu küçük bir payla birlikte verilir.

Örnek: dört haftalık bir ünite planı

Aşağıdaki tablo, Sayılar ünitesinin bir 9. sınıf öğrencisi için dört haftalık konu bazlı ödev planını örnek olarak gösterir. Öğrenci okulun aynı hafta ritmini izliyor.

Dikkat edilirse ikinci haftada yarım kalan konu, üçüncü haftada yeni konuyla birlikte verilmiş; dördüncü haftada ise ilk haftanın konusu kısa bir tekrarla yeniden açılmıştır. Ünite sonunda karma test, konuların birbirine karıştığı soru tiplerini görmeyi sağlar.

Birden fazla dersin ünitelerini aynı haftada dengelemek

Konu bazlı ödev planlaması tek bir ders için kolaydır; zorluk, birkaç dersin ünitelerini aynı haftada dengelemektedir. Okulda aynı hafta matematikte yeni bir üniteye, fizikte ünite sonuna, kimyada da ara bir konuya gelinmiş olabilir. Her dersin kendi ritmini izlemek, haftalık paketin bir derste yığılmasına yol açabilir.

Pratik bir yol, her hafta derslere "yeni konu", "kalan konu" ve "tekrar" rolleri vermektir. Örneğin bir haftada matematik yeni konu alır, fizik ünite sonu karma tekrarı alır, kimya ise geçen haftadan kalan konusunu tamamlar. Bir sonraki hafta roller değişir. Böylece öğrencinin aynı hafta üç dersin üç yeni konusuyla birden uğraşması önlenir ve paket hem okulla uyumlu hem de taşınabilir kalır.

Ünite sonu tekrar ve karma ödev

Konu bazlı planlamanın bir riski, konuların birbirinden kopuk çalışılmasıdır. Öğrenci her konuyu ayrı ayrı bilir, ama konuların birlikte sorulduğu bir soruda zorlanır. Bunun önüne geçmek için her ünitenin sonunda bir karma ödev vermek yararlıdır. Karma ödev, ünitenin bütün konularından soru içeren bir test ya da deneme bölümüdür. Bir kitaba bağlı değilse, örneğin okulun verdiği bir tarama testi kullanılacaksa, serbest ödev olarak yazılabilir.

Sık yapılan hatalar

• Okulun ritmini hiç bilmemek. Okulda hangi konunun işlendiğini bilmeyen koçun konu sırası, okulla çatışabilir.
• Konuyu tek ödevle kapatmak. Bir kez verilip kontrol edilmeden kapatılan konu, ünite sonunda eksik olarak geri döner.
• Gerideki mesafeyi büyütmek. Okulun iki üç hafta gerisinde kalan öğrenci, sınıfta sürekli bilmediği bir zemin üstüne yeni konu dinler.
• Ünite sonunu atlamak. Karma tekrar yapılmadan geçilen ünite, konuların birlikte sorulduğu sınavda zorluk çıkarır.

Sonuç

Konu bazlı ödev, koçluk ödevini okulun diliyle konuşturur: her hafta okulda işlenen konuya bağlanır, eksik kalan konu yeni haftaya taşınır, ünite sonunda karma bir tekrarla bütünleşir. Konu sırası öğrencinin ihtiyacına göre değiştirilebildiğinde ve okulda işlenen konu ödev önerisi olarak koçun önüne geldiğinde, planlama tahminden çıkar ve kayda dayanır. Okulunuzda rehber öğretmenlerin konu bazlı ödevi okul programıyla nasıl eşleştirebileceğini öğrenci koçluk programı sayfasında görebilirsiniz.